Cẩm nang giáo dục não phải tại nhà cùng Bive cho bé 3-4 tuổi

Giáo dục không hẳn là giảng dạy, rèn luyện và tích lũy kiến thức từ không đến có. Giáo dục là giúp trẻ phát huy năng lực thiên tài từ những tố chất có sẵn.

Một khi thầy cô và ba mẹ có hiểu biết về năng lực não phải và học cách khơi gợi chúng ở trẻ, trẻ sẽ có cơ hội được thể hiện những khả năng hoàn toàn khác biệt và mới mẻ. Trong chuỗi hướng dẫn này, bive.edu.vn mong muốn mang lại cho ba mẹ những kiến thức và bài tập thực hành thiết yếu để giúp các con có thể khơi mở các khả năng của mình.

I – GHI NHỚ TRỌNG TÂM CỦA NÃO PHẢI:

Ba điều kiện để con phát triển khả năng của mình

Có ba điều kiện cần phải được chuẩn bị trước khi một đứa trẻ có thể phát triển khả năng của mình một cách độc lập. Đó chính là tạo điều kiện tối đa cho ba yếu tố “tình yêu, trí tuệ và não bộ” phát triển trong tâm hồn của trẻ. Khi một người mẹ trao tình yêu cho con, đứa trẻ sẽ có nhận thức về tình yêu. Đứa trẻ cảm nhận được tình yêu của mẹ sẽ không có xu hướng khơi dậy cảm xúc thù ghét và có thể trao tình yêu thương dịu dàng của mình cho mọi người.

Tình yêu thương của mẹ khuyến khích tình yêu thương lớn lên trong con. Tình yêu thương của mẹ là nền tảng thiết yếu để nuôi dạy một em bé có một trái tim dịu dàng tràn ngập tình yêu thương với mọi người. Một em bé nhận được tình yêu vô bờ của mẹ sẽ trở nên điềm tĩnh trong khí chất, tự tin trong cuộc sống, biết tự kiềm chế cảm xúc và biết quan tâm sâu sắc tới những người xung quanh. Những đứa trẻ như vậy có trí thông minh về cảm xúc rất phát triển.

Mối quan hệ giữa yêu thương, trí tuệ và não bộ:

Bạn đã thật sự hiểu mối quan hệ giữa yêu thương, trí tuệ và bộ não chưa? Trí tuệ làm cho bộ não hoạt động. Còn tình yêu làm cho trí tuệ hoạt động. Tình yêu của mẹ là động lực thần kỳ để chữa lành. Trừ khi bộ não bị khép kín của một đứa trẻ được mở ra, đứa trẻ này mới có thể nhận được một nền giáo dục tuyệt vời.

Tình yêu vô điều kiện của mẹ khai mở tâm trí cho con mình. Tình yêu này không cần có sự đánh đổi. Đây không phải là tình yêu mà mẹ chỉ dành cho con khi con được điểm cao, hoặc mẹ sẽ yêu con ít đi hoặc sẽ chỉ yêu anh chị của con nếu con bị điểm thấp. Tình yêu vô điều kiện nhấn mạnh: “Cha mẹ hạnh phúc chỉ bởi vì con ở đây”. Đây là nền tảng của việc nuôi dạy con cái. Nếu cha mẹ có thể quay lại và làm tốt điểm này, bất cứ đứa trẻ nào cũng có thể thay đổi nhanh chóng. Khi một em bé có những vấn đề về hành vi, đây là dấu hiệu trẻ đang khát khao tình yêu vô điều kiện của cha mẹ.

Trong hành trình giáo dục sớm, đôi lúc mẹ có thể cảm thấy nóng lòng, lo lắng và không biết mình có đang làm đúng không, có giúp con được nhiều không, hoặc hoang mang khi con không hợp tác. Điều quan trọng là cha mẹ nhớ kỹ mối quan hệ giữa yêu thương. trí tuệ và não bộ để đồng hành cùng con một cách trìu mến nhất và kiên nhẫn nhất. Hãy nhớ “KẾT NỐI TRƯỚC, DẠY DỖ SAU”.

Bây giờ, mời cha mẹ cùng khám phá các hoạt động giáo dục sớm cho bé cùng bive.net.vn nhé.

II- Những lưu ý trong giáo dục trẻ 3-4 tuổi

Ba tuổi là giai đoạn thùy trán, tức khu vực phát triển về mặt tư duy, suy nghĩ, của trẻ phát triển mạnh nhất. Do đó, ở giai đoạn ba tuổi, năng lực suy nghĩ, tư duy của trẻ sẽ phát triển cực nhanh.
Cho đến giai đoạn này, việc giáo dục bằng cách cho trẻ tư duy những điều đơn giản, ghi nhớ được các sự vật đã là điều rất tốt. Nhưng từ giai đoạn ba tuổi trở lên, cha mẹ buộc phải chú trọng vào việc dạy trẻ tự suy nghĩ. Cha mẹ cần biết càng cho trẻ ba tuổi chơi nhiều trò chơi về tư duy thì khả năng suy nghĩ, IQ của trẻ càng tăng cao. Do đó, các món đồ chơi tác động mạnh đến trẻ ở thời kỳ này không còn là những món đồ chơi lên dây cót, đồ chơi chạy bằng pin nữa, mà là các món đồ chơi khiến trẻ phải suy nghĩ, tưởng tượng. Biết cách tự suy nghĩ sẽ giúp trẻ có những hiểu biết mới, vì vậy ở giai đoạn này, đồ chơi lắp ghép là thích hợp nhất cho trẻ.

Ở giai đoạn ba tuổi này, ngoài khả năng tư duy phát triển vượt bậc, thì độ khéo léo của trẻ cũng phát triển đáng kể. Ở thời kỳ này, chúng ta hãy quan tâm, chú trọng phát triển các kỹ năng nhỏ, yêu cầu trẻ sử dụng ngón tay càng nhiều càng tốt. Ví dụ, có thể cho trẻ chơi các trò sử dụng kéo, hồ dán, chơi xếp giấy, tạo hình bằng dây, gài nút, thắt dây, v.v… Nếu được thường xuyên chơi những trò này, trẻ sẽ trở nên cực kỳ khéo tay.

Độ khéo léo của đôi tay tỷ lệ thuận với sự phát triển của tư duy, ngược lại, nếu không giúp trẻ sử dụng hết các cơ năng của đôi tay, trẻ sẽ trở nên vụng về. Ở giai đoạn này, cha mẹ tuyệt đối không được quên hướng dẫn trẻ cách sử dụng đũa, cởi áo, mặc áo một cách thành thạo. Ba tuổi là thời kỳ trẻ phát triển các kỹ năng. Vì vậy, thích hợp nhất là cho trẻ tập chạy xe ba bánh, chống đẩy xà đơn, vẽ tranh, đàn piano, luyện tập với bàn tính.

Giúp con tự lập một phần và trải nghiệm nhiều hơn

Ba tuổi là giai đoạn để trẻ tự lập. Sau khi phát triển năng lực tư duy, thay vì bám lấy mẹ như trước đây, lúc này trẻ đã bắt đầu có những suy nghĩ riêng, dần muốn rời xa mẹ và hành động độc lập. Ý thức tự lập này ở trẻ nhiều nhất chỉ đạt được 50%. Bởi vì trong giai đoạn này, có lúc trẻ muốn hành động độc lập theo ý mình, song có lúc lại muốn quấn lấy mẹ. Hai thái cực đó cứ thay phiên nhau xảy ra. Nhưng 50% tự lập này rất quan trọng, cha mẹ phải giúp con phát triển chúng.

Trẻ ba tuổi sẽ muốn tự làm mọi việc, mà không cần cha mẹ giúp đỡ. Vì trẻ muốn làm theo cảm xúc, suy nghĩ, cái tôi của mình, nên thường sẽ không vâng lời, phản kháng lại cha mẹ. Trước đây, người ta gọi ba tuổi là giai đoạn phản kháng tiếp sau giai đoạn “khủng hoảng tuổi lên hai”. Nhưng thật ra, ta không nên coi đây là sự phản kháng. Khi trẻ bắt đầu muốn hành động độc lập, cha mẹ nên nhìn theo hướng con mình là những đứa trẻ đang hào hứng khẳng định cái tôi của chúng. Chính ý muốn khẳng định cái tôi đó sẽ khiến trẻ dần dần không còn phụ thuộc, mà dễ dàng tách ra khỏi cha mẹ.

Ba tuổi là thời gian trẻ nên tách khỏi cha mẹ và tiếp xúc với người khác càng nhiều càng tốt. Làm cha mẹ, chúng ta phải sẵn lòng giúp đỡ con phát triển suy nghĩ và cái tôi riêng. Hãy chấp nhận cho con rời xa vòng tay mình, tích cực giúp con tự lập. Ngoài ra, trong giai đoạn này, việc thể hiện tình cảm dành cho con là vô cùng quan trọng. Hãy để con dù rời xa nhưng vẫn có thể cảm nhận đầy đủ tình cảm của cha mẹ dành cho mình. Chính sự tin tưởng đó sẽ giúp con yên tâm bước ra khỏi vòng tay cha mẹ. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ để con chơi một mình, mà phải chơi cùng con. Trước khi để con chơi đùa cùng những đứa trẻ khác, cha mẹ cũng phải dành thời gian chơi cùng con. Mối quan hệ xã hội đầu tiên trẻ xây dựng nên là quan hệ giữa mẹ và con. Sau khi hình thành được nền tảng này, hãy để con ra ngoài chơi càng nhiều càng tốt. Hãy cho trẻ tích lũy kinh nghiệm bên ngoài vòng tay của mẹ ngày càng nhiều.

Tuy vậy, tích lũy những kinh nghiệm từ bên ngoài không phải là việc dễ dàng với trẻ. Vì thế, các bậc phụ huynh phải cố gắng dành nhiều thời gian và cơ hội để con được trải nghiệm càng nhiều càng tốt. Ví dụ, cha mẹ có thể dẫn con đi sở thú, thủy cung, tắm biển, lội suối, leo núi, tham quan nhà ga, trung tâm thương mại, trạm phòng cháy chữa cháy, tiệm bán rau, bán bánh, nhà sách, thư viện, v.v… Điều quan trọng là phải cho con tiếp xúc với càng nhiều môi trường khác nhau càng tốt.

Tuy nhiên, nếu chỉ để trẻ trải nghiệm những chuyến đi này đơn thuần như một chuyến đi chơi thì hiệu quả giáo dục sẽ không đầy đủ. Cha mẹ phải hướng những chuyến đi này đến việc giáo dục, phải làm sao cho con nắm bắt được những khái niệm đúng, hình thành khả năng nhận thức, tư duy từ những trải nghiệm đó. Trong chuyến đi, cha mẹ phải nghĩ ra cách giúp con tăng vốn từ vựng, làm quen với khả năng phân tích các sự vật, sự việc, phát triển khả năng tổng hợp, tóm tắt vấn đề.

Một cách để con đạt được những khả năng trên là cha mẹ hãy cho con tường thuật lại những trải nghiệm riêng. Con hiểu biết và nắm bắt được các sự vật, sự việc là dựa trên việc con có thể diễn giải được những trải nghiệm của mình bằng ngôn ngữ trừu tượng hay không. Bởi vì, thông qua ngôn ngữ, con có thể hình dung trong đầu sự việc được kể, hoặc ngược lại, từ một sự việc cụ thể, con có thể liên tưởng và hình dung ra sự việc đó.
Hãy giúp trẻ phát triển khả năng tư duy bằng những trải nghiệm trong cuộc sống, và những suy nghĩ đó sẽ trở thành nền tảng hình thành nên những khái niệm, nâng cao khả năng nhận thức, nâng cao năng lực tư duy cho trẻ.

Thỏa mãn cơn “khát” ngôn ngữ của con bằng cách cho con đọc sách tranh

Tại sao người ta thường nói trẻ ba tuổi luôn “khát” ngôn ngữ? Đó là vì tiếp theo giai đoạn hai tuổi, trẻ sẽ bước vào thời kỳ bộc phát năng lực ngôn ngữ. Trong suốt cuộc đời, ba tuổi là giai đoạn khả năng ghi nhớ ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt nhất. Do đó, ở độ tuổi này các bậc phụ huynh phải tìm ra phương pháp truyền đạt cho con càng nhiều từ vựng càng tốt.
Vậy làm thế nào để mở rộng vốn từ, nâng cao khả năng ngôn ngữ của trẻ?

Điều quan trọng đầu tiên là cha mẹ phải thường xuyên bắt chuyện với con càng nhiều càng tốt. Để con biết tư duy bằng lý luận, cha mẹ cần nói chuyện với con bằng ngôn ngữ của người lớn và quan trọng là phải nói chuyện với con một cách logic.

Ví dụ, khi muốn con im lặng, cha mẹ không nên bảo trẻ: “Im đi”, mà nên nói: “Con im lặng một chút để mẹ nghe điện thoại nhé”, khi đó con sẽ hiểu được lý do tại sao mình phải im lặng. Cha mẹ nên sử dụng những cách nói có logic, có lý lẽ, như: “Dự báo thời tiết nói hôm nay có mưa nên con nhớ mang theo dù nhé”. Mặc dù, con sẽ thấy một số từ vựng hơi khó, nhưng con vẫn sẽ ghi nhớ, rồi đến một ngày nào đó, khi gặp tình huống thích hợp, con có thể sẽ sử dụng các từ vựng khó đó một cách thuần thục đến mức bất ngờ. Con vẫn đang học hỏi những cái mới từ cha mẹ ngay cả khi cha mẹ không hề để ý.

Khả năng ngôn ngữ của những trẻ thường xuyên được cha mẹ trò chuyện bằng những từ ngữ chính xác, phong phú, sẽ vượt trội hơn những trẻ không được trò chuyện nhiều hoặc được trò chuyện bằng những từ ngữ nghèo nàn. Trí não của trẻ ít được trò chuyện nhiều có thể sẽ phát triển chậm.

Các bé rất thích được nghe đọc truyện, nên ngoài việc trò chuyện với con, cha mẹ hãy cùng con đọc càng nhiều sách tranh càng tốt. Mỗi ngày cha mẹ nhất định phải đọc cho con nghe, dù là một quyển hoặc vài quyển. Cha mẹ có thể cho con đến thư viện, cho con chọn sách mình thích và tạo cho con thói quen mượn sách. Nếu được cha mẹ đọc cho nghe nhiều sách, số từ vựng mà trẻ hiểu được sẽ phong phú hơn rất nhiều. Cho con đọc sách tranh là cách tốt nhất để nâng cao khả năng ngôn ngữ của con. Hơn nữa, nếu thông qua việc đọc sách tranh, mà con thích thú với con chữ, thích việc bản thân mình có thể đọc được sách thì quá tuyệt vời.

Nhiều trẻ ở giai đoạn này rất quan tâm, hứng thú với các chữ cái. Trẻ sẽ chủ động hỏi mẹ từng chữ, từng chữ một, như: “Chữ này đọc sao hả mẹ?”. Những lúc như vậy, trẻ sẽ vô thức nhớ được toàn bộ các chữ và có thể nhanh chóng tự đọc được cả cuốn sách. Hiện nay, rất nhiều trẻ có thể đọc rành rọt một cuốn sách khi mới ba tuổi.

Nếu trẻ bắt đầu được tập cho thói quen đọc sách tranh mỗi ngày từ khoảng nửa năm đầu đời, thì đến khi năm tuổi, chắc chắn không có chuyện trẻ thiếu hứng thú với con chữ. Cha mẹ có thể hướng trẻ đến việc tự đọc sách bằng những câu nói như: “Cuốn sách này có những câu chuyện rất hay, nhưng hôm nay mẹ bận rồi, không đọc cho con nghe được. Nếu con có thể tự mình đọc được thì hay quá”. Cha mẹ hãy khơi gợi và đánh thức sự quan tâm, hào hứng của trẻ với con chữ theo những cách tự nhiên như vậy, vì đó là cách tốt nhất để trẻ làm quen với con chữ. Nếu có thể tự đọc sách, trẻ sẽ bắt đầu ghi nhớ từng con chữ và nhanh chóng nhớ được cả bảng chữ cái.

Khi có thể tự đọc, viết, tư duy của trẻ sẽ phát triển cao hơn, đồng thời thế giới của trẻ sẽ rộng mở hơn. Trẻ sẽ học được năng lực lý giải thế giới từ những câu chuyện cổ tích được nghe hằng ngày dù chúng chưa từng trải nghiệm ngoài thực tế.

Vậy, với trẻ ba tuổi thì sách nào là phù hợp?

Thông thường, khi nghĩ về việc lựa chọn sách, cha mẹ sẽ không thích những câu chuyện phép thuật kỳ ảo, mà quan tâm đến những câu chuyện bình thường trong đời sống hằng ngày mà trẻ quen thuộc. Vì vậy, cha mẹ nên mua cho trẻ những quyển sách về những chủ đề gần gũi đó. Trên thực tế, khi cho trẻ tự đi thư viện hoặc hiệu sách để chọn sách, trẻ cũng sẽ chọn những quyển sách đó nhiều nhất.

Không cần lo lắng trong thời kỳ con nói lắp

Khoảng thời gian từ ba tuổi rưỡi đến bốn tuổi rưỡi, sẽ có lúc trẻ đột nhiên bị nói lắp, nhưng cha mẹ không cần quá lo lắng. Hiện tượng này là do vùng trung khu ngôn ngữ được cố định ở một trong hai bán cầu não. Đến khi trẻ xác định được tay thuận, hiện tượng nói lắp sẽ biến mất.
Nếu cha mẹ quá để tâm đến việc con nói lắp, thì con sẽ trở nên nhạy cảm hơn. Rồi khi bị bắt bẻ, sửa sai từng chữ, con sẽ càng nói lắp trầm trọng hơn. Đến lúc đó, chỉ một chút đụng chạm cũng sẽ làm thay đổi thái độ của trẻ, vì vậy điều quan trọng là cha mẹ cần tiếp xúc với con một cách hoàn toàn bình thường.

Đây là thời kỳ rất tốt để bắt đầu dạy con ngoại ngữ

Từ ba – sáu tuổi, trẻ có năng lực ghi nhớ từ ngữ rất rốt. Trong cả cuộc đời, đây sẽ là thời kỳ tốt nhất và lý tưởng nhất để trẻ bắt đầu học ngoại ngữ. Vì vậy, dạy ngoại ngữ lúc này là hợp lý nhất. Nếu để qua thời kỳ này, việc dạy ngoại ngữ cho trẻ sẽ trở nên khó khăn hơn, vì nhìn từ góc độ sinh lý của não thì đây là việc quá sức.

Chuyên gia tâm lý học Stern cho rằng: “Một lợi ích khi cho trẻ học ngoại ngữ trong thời gian này chính là vì lúc này trẻ chỉ mới bắt đầu chú tâm học tiếng mẹ đẻ, cho nên học tiếng mẹ đẻ hay một ngoại ngữ khác cũng đều như nhau”. Ngoài ra, chuyên gia sinh lý não bộ Leopold cũng cho rằng: “Việc học ngoại ngữ đối với trẻ hơn 10 tuổi không phải là bất khả thi, nhưng rất khó có được thành tích tốt. Bởi vì đó là hành động đi ngược lại khả năng sinh lý của con người”.

Khi bắt trẻ nghe ngoại ngữ trong thời kỳ này, trẻ sẽ tiếp thu chính xác cách phát âm và ngữ pháp của ngôn ngữ đó theo bản năng tự nhiên, sau đó sẽ lưu giữ trong não bộ. Và dù sau đó trẻ không được học ngoại ngữ đó nữa, nhưng vài năm sau nếu có cơ hội tiếp xúc lại, trẻ vẫn phát âm ngoại ngữ đó bằng giọng chuẩn. Có nhiều ví dụ về những người đã từng trải qua chuyện này. Thử nhìn xung quanh xem, bạn sẽ phát hiện không ít trường hợp như vậy đâu.

Có người cho rằng việc dạy tiếng Anh, dạy số, dạy chữ như vậy là nhồi nhét, làm khổ trẻ. Trẻ con thì nên được vui chơi, nhưng các bậc cha mẹ phải hiểu rằng, nếu cứ để cho trẻ chơi mãi như vậy, đến một lúc nào đó lại bắt trẻ phải học nhồi nhét thì sẽ gây hại cho não bộ đang phát triển của trẻ.

Tôi muốn nhắc lại rằng, tốc độ phát triển của não nhanh hơn rất nhiều lần so với tưởng tượng thông thường của chúng ta. Lúc trẻ hơn sáu tuổi, bộ não đã gần như hoàn thiện rồi, hệ thần kinh cũng đã hình thành, nên bắt đầu học vào lúc này sẽ khó vì việc thay đổi cấu tạo các nếp nhăn trên não hay nâng cao hệ thần kinh là hoàn toàn không thể. Thế nên, cho trẻ học tập trong thời gian não đang phát triển, tức là lúc hai – ba tuổi sẽ phù hợp hơn. Bắt đầu học tập từ thời kỳ này, não trẻ sẽ hình thành nếp nhăn phản ứng tốt với việc học, làm tăng chất lượng tế bào thần kinh.

Việc cho trẻ học lúc hai – ba tuổi không đơn thuần chỉ là tiếp thu kiến thức, mà còn làm cho chất lượng tế bào thần kinh tăng cao (trở thành tế bào thần kinh giàu RNA, tế bào lưu trữ ký ức) và cũng sẽ giúp cho việc học tập sau này trở nên dễ dàng hơn. Qua khỏi độ tuổi này, mạng lưới thần kinh trong não đã hoàn thiện được 80%, tức là 80% đó sẽ không thể thay đổi gì được nữa, dù có luyện tập khắc nghiệt đến mức nào đi nữa thì thể chất thiên tài đã mất đi sẽ không thể nào quay trở lại.

Các bậc cha mẹ nên biết rằng độ tuổi thích hợp để trẻ học hỏi là trước một tuổi. Từ sơ sinh đến ba tuổi là thời kỳ để trẻ phát triển tố chất thiên tài nếu được giáo dục đúng đắn. Song, nếu được giáo dục thích hợp, thời kỳ từ ba tuổi đến sáu tuổi cũng vẫn có thể nâng cao lượng tế bào thần kinh não cho trẻ. Vào thời kỳ này, nếu dạy trẻ chơi cờ vây hay cờ tướng, năng lực chơi cờ của trẻ có khi còn hơn cả người lớn.

Việc đầu tiên phải làm để giáo dục con trẻ là tạo môi trường giúp trẻ phát triển toàn diện các kỹ năng như hội họa, vận động, tưởng tượng, ghi nhớ, v.v… một cách tự nhiên nhất. Thế nhưng, điều chúng ta thường thấy thì hoàn toàn ngược lại. Những trẻ có nội tâm phát triển mạnh mẽ thường hay bị phớt lờ hoặc ngăn cấm, không được tự do thể hiện. Trong giai đoạn thích hợp để học tập này, cha mẹ lại cho phép con tùy ý vui chơi, hoặc chẳng làm gì cả, chỉ để thời gian trôi qua vô ích. Vì vậy, đại đa số tài năng của trẻ bị lụi tàn, trong khi lẽ ra phải được phát triển trong tương lai. Năng lực trí nhớ và năng lực lý giải của trẻ cũng vì vậy mà yếu dần.

Cũng có nhiều người cho rằng: “không nên dạy trẻ hai, ba tuổi nhiều thứ như vậy. Vì đến lúc vào tiểu học chúng cũng trở thành đứa trẻ bình thường thôi”. Nếu xét trên hoạt động não bộ của trẻ và trên nguyên lý suy giảm tài năng thì điều này là đúng. Nhưng trường hợp đó chỉ xảy ra khi cha mẹ dừng lại, không tiếp tục giáo dục cho trẻ nữa.

Hàng ngày, cha mẹ hãy dành khoảng hai mươi đến ba mươi phút dạy con những điều phù hợp với lứa tuổi, trẻ sẽ tiếp thu những điều hay. Ngoài ra, như tôi đã nói trong phần giáo dục trẻ hai tuổi ở trên, ba tuổi cũng là thời kỳ tự lập của trẻ, vì vậy, phải cho trẻ được tiếp tục giúp đỡ những việc nhà phù hợp với khả năng của trẻ. Chẳng hạn, khi đi chợ mua đồ, cha mẹ hãy nhờ trẻ cầm giúp đồ hay tìm giúp món hàng cha mẹ muốn mua. Những lúc đó, nếu trẻ giúp cha mẹ được việc gì, cha mẹ phải khen. Khi được ghi nhận công trạng như vậy, trẻ sẽ dần dần hình thành được ý thức của người lớn.

Trẻ ba tuổi cần phải học được những điều nho nhỏ như vậy từ xã hội. Ngược lại, những đứa trẻ không bao giờ nhận được cha mẹ đề nghị giúp đỡ làm những việc vặt hay lúc nào cũng phải nghe những lời than phiền của cha mẹ, chính là những đứa trẻ bất hạnh.

Để trẻ dần khẳng định bản thân, từng bước trở thành người lớn, điều quan trọng nhất là phải giúp trẻ ý thức sâu sắc rằng bản thân trẻ được cha mẹ công nhận và tin tưởng. Những đứa trẻ không được cha mẹ công nhận, luôn phải nghe những lời trách mắng và luôn thất bại mỗi khi thử làm điều gì đó chắc chắn không thể khẳng định bản thân được.

Tôi muốn nhấn mạnh lại một điều rằng, khen trẻ, công nhận những việc trẻ làm là điều quan trọng để giúp trẻ lớn khôn, hoạt bát, lanh lợi. Nếu cha mẹ không hiểu được điều đó, con trẻ có tinh thần không ổn định, tính cách bất thường và hay gặp nhiều vấn đề bất hạnh.

Các thiên hướng sở thích của trẻ giai đoạn này sẽ định hình trí lực và khả năng tập trung của trẻ
Điều quan trọng trong việc giáo dục trẻ em chính là giáo dục nhân cách. Nhân cách của mỗi trẻ về bẩm sinh là hoàn toàn khác nhau. Vì thế, cha mẹ nên để trẻ tự đi những bước đầu tiên của riêng mình một cách tự nhiên.

Một số trẻ ba, bốn tuổi đặc biệt yêu thích phương tiện giao thông, một số trẻ khác lại có hứng thú đặc biệt với cây cỏ, hoa lá. Nhưng các bậc cha mẹ đều không cho đó là điều tuyệt vời, mà ngược lại, thường lo lắng vì con thiên về sở thích quá sớm hoặc sẽ phản đối gay gắt nếu như con có những sở thích quá khác biệt. Đây là một sự mất mát đối với quá trình trưởng thành của trẻ.

Nếu có thể nhìn thấy ở con những khuynh hướng giống vậy, các bậc cha mẹ nên mừng cho con và nên ủng hộ những khuynh hướng ấy. Bởi vì, việc trẻ tập trung vào một điều hứng thú sẽ mang lại hai lợi ích lớn. Một là, nhờ điều này, trẻ có thể nuôi dưỡng được khả năng tập trung cao độ. Và hai là, nhờ sự tập trung ấy, việc suy nghĩ liên quan đến những thứ đó cũng sẽ tiến triển, được đào sâu hơn, và kết quả là, trí não sẽ hoạt động với hiệu suất cao. Đó chính là hoạt động suy nghĩ tập trung vào một điều gì đó. Kết quả là sau khi tư duy đã phát triển, trẻ sẽ bắt đầu tư duy sâu sắc hơn. Và, dù trẻ có bỗng nhiên thay đổi hứng thú thì khả năng tư duy đã được nuôi dưỡng đó vẫn hoạt động hiệu quả. Trong lúc khả năng tư duy và tập trung chưa sâu, việc khiến trẻ phân tán sự hứng thú sẽ có những ảnh hưởng không tích cực đối với sự trưởng thành của trẻ.

Hơn thế, thông thường một học sinh lớp bốn tại trường tiểu học mới được học cách vẽ bản thiết kế thì không biết từ khi nào con ông đã có thể tự nhớ được cách vẽ và khi lên năm, con đã vẽ xong bản thiết kế. Thêm vào đó, con cũng dần dần trang bị cho mình khả năng lý luận chặt chẽ. Đến khoảng năm lớp Hai tiểu học, con bắt đầu hứng thú sưu tập bướm. Kết quả tuyệt vời là con đã phát hiện ra một loại ấu trùng bướm chưa từng tìm thấy tại Nhật Bản.

Bằng cách này, ta có thể phát hiện niềm yêu thích của trẻ và khi được cha mẹ công nhận, khen ngợi điều đó, trẻ sẽ phát huy tốt hơn. Tuy nhiên, thật đáng tiếc là vì không biết được sở thích của con mình, nhiều bậc cha mẹ đã vô tình đánh mất cơ hội mở rộng tài năng đã xuất hiện từ sớm của con.

III- GIÁO DỤC NÃO PHẢI TẠI NHÀ CHO BÉ 3-4 TUỔI

Nhiều ba mẹ sợ rằng bé từ 3 tuổi trở lên sẽ khó kích hoạt các tiềm năng của não phải. Nhưng thực tế, giáo dục não phải là dành cho tất cả mọi trẻ em kể cả trẻ lớn và người trưởng thành. Với bé 3-4 tuổi thì tiềm năng học tập của bé vẫn vô cùng mạnh mẽ. Việc kết hợp giúp bé phát triển tư duy lô gic và duy trì kích thích đều đặn đối với não phải là vô cùng cần thiết.

Mỗi ngày ba mẹ hãy dành khoảng 30 phút để cùng con chơi các trò chơi giúp phát triển não phải. Ba mẹ cần nhớ rằng, giáo dục não phải cần diễn ra trong không khí vui vẻ, tự nhiên, hài hòa, ấm áp. Các bài học diễn ra với nhịp độ nhanh và thông tin mang lại cho con phải đủ nhiều.

Để giáo dục não phải tại nhà hiệu quả, Bive gợi ý ba mẹ các bước thực hành giáo dục não phải tại nhà như bên dưới.

(Ba mẹ không bắt buộc phải thực hiện đầy đủ và đúng trình tự với các bài tập não phải, nhưng nhất định cần ghi nhớ việc học bằng não phải phải diễn ra khi con thấy thư giãn và thoải mái nhé)

.

2.1 – Thư giãn và khẳng định tích cực

2.2 – Image training (luyện tập tưởng tượng hình ảnh)

2.3 – Trò chơi trực giác

Theo Tiến sĩ Shichida, trẻ em có thể phát triển trực giác bằng cách thực hiện các bài tập từ sớm. Một số trò chơi luyện trực giác cơ bản là đoán trước, nhìn xuyên thấu, chạm cảm nhận. Với các bé nhỏ ở độ tuổi 2-3 tuổi, ba mẹ có thể chơi một số trò chơi trực giác đơn giản như sau:

.

2.4 – Trò chơi ghi nhớ:

.

2.5 – Luyện mắt

.

.

,

2.6 – Học flashcard

Đây là một trong những bài tập quan trọng nhất của phương pháp Shichida và là một trong những bài tập khó thực hiện nhất tại nhà với thẻ giấy. Bài tập này phát triển hoạt động hình ảnh của não phải bằng cách đưa vào một lượng thông tin khổng lồ với tốc độ cao. Não trái hoạt động ở nhịp độ chậm trong khi não phải hoạt động ở nhịp độ nhanh. Khi lượng thông tin khổng lồ được đưa vào ở tốc độ cao, não phải sẽ phản ứng một cách tự nhiên và khả năng hình ảnh được phát triển. Kết quả là khi con cố gắng ghi nhớ một điều gì đó, một hình ảnh sẽ xuất hiện trong não bé, chứa thông tin đó.

Trên Bive, bé có các phần học flashcard phong phú. Mỗi ngày, mẹ có thể cho bé học flashcard toán, tiếng Việt, thế giới quanh em, khoa học xã hội và tiếng Anh. Ba mẹ có thể dựa trên danh sách phát mẫu của Bive để tạo các bài học cho bé tùy theo mức độ đáp ứng và tập trung của bé.

Với bé nhỏ chưa ngồi xem hết tất cả cùng một lúc, ba mẹ có thể chia các bài học thành vài lần học trong ngày, mỗi lần học một môn.

(Click vào từng link bên dưới để đến các bài học)

.

.

.

.

2.7- Học âm nhạc

.

2.8 – Học ngoại ngữ

Giai đoạn 3-4 tuổi là giai đoạn bé rất nhạy cảm với ngôn ngữ. Việc cho bé làm quen với ngoại ngữ từ sớm có thể giúp đôi tai bé nhạy bén hơn và tiếp thu ngoai ngữ tốt hơn về sau.

Với bé còn nhỏ, mẹ có thể cho bé làm quen với flashcard từ vựng tiếng Anh kết hợp với nghe thấm tiếng Anh mỗi ngày 20-30 phút.

🍄🍄 Truy cập flashcard từ vựng các chủ đề tiếng Anh tại đây.

Trên Bive có rất nhiều video học tiếng Anh như read aloud stories, sight word lesson, truyện cổ tích tiếng Anh, kênh khoa học tiếng Anh cho bé. Ở giai đoạn này bé có thể chưa cần nhìn màn hình để học, mẹ hãy mở cho bé nghe đều đặn hàng ngày.

🍄🍄 Truy cập phần read aloud stories cho bé tại đây.

🍄🍄 Truy cập sight word lessons cho bé tại đây

🍄🍄 Truy cập truyện cổ tích tiếng Anh cho bé tại đây

🍄🍄Truy cập kênh khoa học tiếng Anh cho bé tại đây.

Nếu mẹ có thể đọc tiếng Anh thì hãy in bộ file 234 bài học sight word cho bé trên Bive ra để đọc cùng con nhé.

.

2.9 – Các trò chơi khác

Ngoài các trò chơi ở phần lịch hoạt động mẫu, Bive gợi ý mẹ một số hoạt động giúp bé vừa chơi vừa học được các khái niệm cơ bản.

Các hoạt động/ học liệu dưới đây có nhiều mức độ từ dễ đến khó, ba mẹ hãy lựa chọn các phần dễ để bé học trước rồi nâng dần độ khó lên nhé.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Ngoài ra, ba mẹ hãy duy trì hoạt động đọc sách tranh hằng ngày cùng bé. Đồng thời, cho bé làm quen với việc cầm bút, cầm kéo, cắt dán, chơi với màu sắc, vẽ tự do, chơi với đất nặn… để bé được khám phá thế giới một cách phong phú nhất.

Hy vọng các hướng dẫn cụ thể trên đây sẽ hữu ích cho ba mẹ trong quá trình đồng hành cùng bé. Chúc ba mẹ và bé có những phút giây tuyệt vời bên nhau.